درمان ناباروری با IVF یکی از موثرترین روشهای کمکباروری برای زوجهایی است که پس از ماهها یا حتی سالها تلاش، موفق به بارداری نشدهاند در واقع این روش زمانی توصیه میشود که بارداری طبیعی به دلایل مختلف با مشکل مواجه شده باشد و نیاز به یک راهکار علمی و تخصصی وجود داشته باشد. دکتر اشرف فولادی سرابی، متخصص زنان، زایمان و نازایی با بررسی دقیق علت ناباروری و انتخاب بهترین روش درمان، مسیر دستیابی به بارداری را برای بسیاری از زوجها هموار کردهاند.
درمان ناباروری با IVF برای چه افرادی مناسب است؟
درمان ناباروری روشهای مختلفی دارد که یکی از آنها باروری به روش IVF است و برای زوجهایی با این مشکل روش درمانی بسیار مناسبی است. از جمله ویژگیهای کاندیدای مناسب این عمل عبارتند از:
- زوجهایی که پس از یک تا دو سال تلاش برای بارداری موفق نشدهاند.
- خانمهایی که لولههای رحمی مسدود یا آسیب دیده دارند برای آنها لقاح طبیعی دشوار بوده و IVF یک راهحل مناسب است.
- گر تعداد اسپرم کم، تحرک ضعیف یا اشکالات شدید در شکل اسپرم وجود داشته باشد، IVF همراه با تزریق اسپرم داخل تخمک (ICSI) میتواند کمککننده باشد.
- اندومتریوز میتواند باعث چسبندگی، آسیب به لولههای فالوپ یا تخمدان شود که باروری را دشوار میکند.
- در صورتی که تخمکگذاری نامنظم یا غیرفعال باشد و درمانهای دیگر مؤثر نبوده باشند IVF روشی درمانی مناسبی است.
- در صورتی که تعداد و کیفیت تخمکها کاهش یافته باشد (به دلیل افزایش سن یا دلایل دیگر)، IVF یک روش مناسب برای افزایش شانس بارداری باشد.
- بیمارانی که به دلیل درمانهایی مانند شیمیدرمانی یا پرتودرمانی در معرض کاهش قدرت باروری هستند، میتوانند قبل از درمان تخمک یا جنین خود را فریز کرده و از روش IVF در آینده استفاده کنند.
آمادگیهای لازم قبل باروری به روش IVF
باروری به روش IVF نیازمند آمادگیهای جسمی و روانی دقیق است تا شرایط بدن برای شروع این فرایند حساس در بهترین وضعیت قرار گیرد. رعایت این آمادگیها میتواند بر کیفیت تخمک، اسپرم و در نهایت شانس موفقیت بارداری تاثیر مستقیم داشته باشد.
- انجام آزمایشهای هورمونی، سونوگرافی، بررسی ذخیره تخمدان و آزمایش اسپرم برای تعیین وضعیت باروری
- ترک سیگار و الکل، خواب کافی و کاهش استرس برای بهبود عملکرد سیستم تولیدمثل
- مصرف مواد غذایی غنی از پروتئین، ویتامینها و آنتیاکسیدانها با نظر پزشک
- رسیدن به وزن متعادل جهت افزایش پاسخ تخمدانها به داروها
- استفاده منظم از داروها و مکملهای تجویز شده
- دریافت مشاوره و حمایت عاطفی برای مدیریت اضطراب و افزایش آرامش قبل از شروع IVF
مراحل انجام درمان ناباروری به روش ای وی اف (IVF)
باروری به ای وی اف یک فرایند دقیق و چندمرحلهای است که با هدف افزایش شانس باروری در شرایط خاص انجام میشود، از همین رو آشنایی با مراحل آن به زوجها کمک میکند با آمادگی و آرامش بیشتری وارد مسیر درمان شوند.
تحریک تخمدان
مرحله ابتدایی برای درمان با ivf تحریک تخمدان از طریق تزریق هورمون است، به همین دلیل خانمها باید هر ماه به جای تولید یک تخمک چندین تخمک تولید کنند بعد از آن هم آزمایشهای لازم انجام میشود تا مشخص شود که آیا خانم برای بازیابی تخمک آمادگی دارد یا خیر.
پانکچر یا تخمکگیری
دومین مرحله برای درمان ناباروری با ivf تخمکگیری یا عمل پانکچر است که سه روز بعد از تزریق دارو و تحریک تخمک انجام میشود، در این روش از یک سوزن مخصوص استفاده میکنند و به کمک دستگاه سونوگرافی آن را به تخمدان میرسانند. بعد از تخمکگیری سلامت تخمکها را مورد بررسی قرار میدهند و در مرحله بعد آنها را در آزمایشگاه نگهداری میکنند.
جمع آوری اسپرم
همزمان با مرحله تخمکگیری، اسپرمهای لازم نیز جمع آوری میشوند تا در یک شرایط کاملا استریل به آزمایشگاه منتقل و از بین آنها فعالترین اسپرم انتخاب شود.
لقاح آزمایشگاهی
در همان روز که بازیابی تخمکها انجام میشود، فرایند لقاح آزمایشگاهی نیز صورت میگیرد یعنی در یک شرایط آزمایشگاهی به صورت طبیعی اسپرم و تخمک با یکدیگر ترکیب میشوند. در صورتی که لقاح طبیعی رخ نداد، از طریق تزریق اسپرم در داخل سیتوپلاسمی این فرایند را انجام میشود.
انجام آزمایش ژنتیک پیش از لانه گزینی
قبل از لانه گزینی آزمایشهای ژنتیک انجام میشود که به طو معمول ۵ تا ۶ روز بعد از لقاح است این آزمایشها نیز شامل بررسی وضعیت کروموزومها، شرایط ژنتیک و تعیین جنسیت است.
انتقال جنین به رحم
بعد از فراهم شدن شرایط لازم،زوجین برای انتقال جنین به رحم به مرکز مراجعه میکنند، پزشک در یک وضعیت آرام و بسیار راحت با استفاده از لوله کاتتر از طریق واژن آن را وارد دهانه رحم میکند.
انتقال جنین و پشتیبانی از فاز لوتئال
این مرحله جزء ضروریترین مراحل در درمان ناباروری با ivf است که پزشک یک یا چند جنین را با استفاده از لوله کاتتر به داخل رحم منتقل میکند. به طور معمول این تکنیک بعد از ۴ تا ۵ روز از بازیابی تخمک انجام میشود.
برای دریافت نوبت مشاوره از دکتر اشرف فولادی بهترین متخصص زنان در تبریز با شماره مطب تماس بگیرید.
باروری به روش IVF چقدر طول میکشد؟
مدت زمان باروری به روش IVF حدودا ۴ تا ۶ هفته طول میکشد، اما این بازه میتواند با توجه به شرایط هر فرد متفاوت باشد. این فرایند از شروع مصرف داروهای تحریک تخمدان آغاز میشود که آن هم به طور معمول ۱۰ تا ۱۴ روز زمان میبرد و در این مدت رشد فولیکولها بهطور منظم پایش میگردد.
پس از آن، مرحله برداشت تخمک انجام میشود و لقاح در آزمایشگاه طی چند روز صورت میگیرد. انتقال جنین هم ۳ تا ۵ روز بعد از لقاح انجام میشود. در نهایت، حدود دو هفته پس از انتقال جنین، آزمایش بارداری انجام میگیرد تا نتیجه نهایی مشخص شود باید اشاره کنیم که عواملی مانند پاسخ بدن به داروها، کیفیت جنین و شرایط رحم بر طول این روند تاثیرگذار است.
مراقبتها لازم و ضروری بعد از درمان ناباروری با IVF
عایت مراقبتهای لازم و ضروری بعد از درمان ناباروری با IVF نقش مهمی در افزایش شانس لانهگزینی جنین و موفقیت درمان دارد. اگرچه نتیجه نهایی تنها به مراقبتهای بعد از انتقال جنین وابسته نیست، اما رعایت توصیههای پزشک میتواند شرایط مناسبی را برای ادامه روند بارداری فراهم کند.
- داروهای تجویزشده را دقیقاً مطابق دستور پزشک و در زمان تعیینشده مصرف کنید.
- در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
- آب کافی بنوشید و از رژیم غذایی سالم و سرشار از پروتئین، میوه و سبزیجات استفاده کنید.
- خواب و استراحت کافی داشته باشید و از بیخوابی یا خستگی بیش از حد پرهیز کنید.
- از مصرف خودسرانه دارو، مکمل یا دمنوشهای گیاهی بدون تأیید پزشک خودداری کنید.
- تا زمان توصیه پزشک از برقراری رابطه جنسی خودداری کنید.
- از قرار گرفتن در محیطهای بسیار گرم مانند سونا، جکوزی یا حمام داغ پرهیز کنید.
- استرس خود را با روشهایی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن یا پیادهروی آرام کنترل کنید.
موفقیت IVF چقدر است؟
میزان موفقیت IVF به عوامل متعددی بستگی دارد و نمیتوان برای همه افراد یک عدد ثابت در نظر گرفت؛ مهمترین عامل، سن زن است؛ بهطور معمول در سنین پایینتر شانس موفقیت بالاتر بوده و با افزایش سن کاهش پیدا میکند البته کیفیت تخمک و اسپرم، وضعیت رحم، علت ناباروری و تعداد دفعات انجام IVF نیز نقش تعیینکنندهای دارند.
باید اشاره کنیم که احتمال بارداری در هر سیکل IVF میتواند از حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد متغیر باشد همچنین رعایت دقیق توصیههای پزشکی، انتخاب مرکز درمانی مجهز و پیگیری منظم مراحل درمان میتواند به افزایش شانس موفقیت این فرایند کمک کند.
سوالات متداول مربوط به درمان ناباروری با IVF
خیر- انجام IVF به علت ناباروری، سن زوجین، وضعیت سلامت عمومی و نتایج آزمایشهای اولیه بستگی دارد که پزشک پس از بررسی شرایط، مناسبترین روش درمان را پیشنهاد میکند.
بهطور کلی اگر در سنین پایین یعنی زیر ۴۰ سال برای درمان ناباروری اقدام کنید نتیجه بهتری را دریافت خواهید کرد.
برای تعیین جنسیت با ivf هنگامی که جنین ۵ روزه شد یک سلول از آن را برای ارزیابیهای کروموزومی دریافت میکنند تا جنسیت او را تعیین کنند.
بله. در صورت عدم موفقیت، با توجه به شرایط جسمانی و نظر پزشک میتوان سیکل IVF را مجددا انجام داد یا از جنینهای فریز شده استفاده کرد.
در نهایت….
درمان ناباروری با ivf یکی از جدیدترین روشهایی است که در شرایط آزمایشگاهی انجام میشود، کاندیدای مناسب این درمان زوجهایی هستند که هر دو از لحاظ باروری ضعیف هستند. در این روش پزشک طی چندین مرحله تخمک را از طریق اسپرم در شرایط آزمایشگاهی بارور و آن را به رحم منتقل میکند. برای قرار گرفتن تحت این درمان، حتما باید شرایط لازم را داشته باشید. پس حتما جهت انجام ارزیابیهای اولیه به پزشک مراجعه کنید.